
Hoe kan het dat wij als moderne mensen zó veel weten, meten en beheersen- en toch het gevoel hebben dat we iets wezenlijks kwijtraken? Dat we onszelf niet meer zijn…
Op de dag waarop de #WeekvanhetWerkgeluk en de #WeektegenEenzaamheid samenvielen, luisterde ik naar De Ongelooflijke Podcast #318 waarin deze vraag centraal stond. Te gast was psychiater en neurowetenschapper Dr. Iain McGilchrist, bekend om zijn baanbrekende werk over onze twee hersenhelften:
🧠 De Linkerhersenhelft zoekt naar zekerheid, categorisering, nut en controle. Deze helft ziet de wereld als losse mechanische onderdelen die je kunt manipuleren.
🧠 De Rechterhersenhelft is gericht op het grote geheel, context, menselijke verbinding, empathie en het ervaren van de werkelijkheid zoals die nu is.
In onze westerse cultuur is de linkerhersenhelft de ‘baas’ geworden. Door onze obsessie met bureaucratie, algoritmes, efficiëntie en hyper-rationaliteit raken we steeds meer vervreemd van onszelf, elkaar en de natuur.
Ons brein is uit balans geraakt. Eenzaamheid en vervreemding zijn geen louter individuele psychologische problemen, maar het directe gevolg van hoe wij naar de werkelijkheid kijken.
In onze drang naar controle trappen we in onze eigengemaakte valkuilen:
👉 We reduceren mensen tot een functie. We benaderen relaties steeds vaker transactioneel: Wat levert dit contact mij op? Zodra nut de boventoon voert, verdwijnt de echte ontmoeting.
👉 We vervangen nabijheid door efficiëntie. Via schermen en snelle appjes zijn we ‘in verbinding’ met honderden mensen, maar we investeren steeds minder in de fysieke aanwezigheid die we nodig hebben om ons echt geborgen te voelen.
👉 We behandelen onszelf als een machine. Zelfs ons gevoelsleven moet ‘geoptimaliseerd’ worden. We wandelen of mediteren niet meer om te ‘zijn’, maar om beter te presteren op ons werk.
👉 Verleid door AI creëren we een innerlijke kloof tussen de ‘waarnemer’ en het ‘ik’. We raken afgesneden van de rechterhersenhelft, bron van intuïtie en diepe verbondenheid.
Hoe herstellen we de balans?
Door bewust te kiezen voor ervaringen die de linkerhersenhelft géén controle geven:
🍀 Echte ontmoetingen zonder agenda: Samen zijn zonder dat er een ‘doel’ of netwerkgedachte achter zit.
🍀Luister zonder oordeel of advies: Laat de neiging los om het probleem van de ander meteen op te willen lossen of te categoriseren.
🍀 Kies voor offline ervaringen: Samen sporten, muziek maken, tuinieren of stil zijn in de natuur. Vormen van ‘zijn’ die zich niet laten vangen in een KPI of dashboard.
Echte verbinding vraagt aan om weer comfortabel te worden met niet-weten, ambiguïteit en verwondering. Of het nu gaat om liefde, de dood, spiritualiteit of kunst: durf te vertragen en met volle aandacht aanwezig te zijn, bij jezelf en in het contact met je omgeving.
Daar begint het herstel van de balans.








