In welk dier herken jij jezelf het meest?
De manier waarop we met onszelf omgaan, klinkt altijd door in hoe we de ander benaderen. Om dat verschil zichtbaar te maken, gebruikt Marshall Rosenberg de krachtige metafoor van de jakhals en de giraf.
🐺 ‘De jakhals’ denkt, analyseert, oordeelt, generaliseert, vergelijkt, manipuleert, wil geen nee horen, vindt dat hij het verdient, verschuilt zich achter excuses.
🦒 ‘De giraf’ neemt verantwoordelijkheid voor eigen emoties en behoeften, kan nee horen, luistert open naar de ander, en is in staat tot feitelijk waarnemen, zonder interpretaties.
Twee stemmen in onszelf. Twee manieren van kijken. Twee totaal verschillende uitkomsten.
Natuurlijk zie ik mezelf het liefst als de giraf. Ontspannen en sterk, met een groot hart en een lange nek om de steppe volledig te overzien. Toch ken ik de jakhals ook maar al te goed.
Wanneer iets niet gaat zoals ik wil, laat mijn ‘innerlijke jakhals’ luid en duidelijk van zich horen: hij weet het beter, wijst aan wat er “mis” is en probeert zo weer grip te krijgen op de situatie. En eerlijk is eerlijk, soms voelt dat even effectief.
Tegelijkertijd ontstaat er iets onder de oppervlakte wat ik eigenlijk niet wil: afstand, weerstand en gevoelens van frustratie en boosheid. Zoals Rosenberg zegt: “Elke keuze die voortkomt uit angst, schuld of schaamte, kent alleen verliezers.”
De jakhals is geen vijand, maar een signaal. Een knipperend lampje op mijn dashboard dat zegt: “Er klopt hier iets niet voor jou.” Mijn ‘innerlijke giraf’ kijkt anders. Niet om te oordelen, maar om te begrijpen. Want onder die jakhals zit zelden een slechte intentie. Er zit een onvervulde behoefte.
🐺 Waar de jakhals zegt: “Dit klopt niet.”
🦒 Vraagt de giraf: “Wat heb ik nodig? Wat heeft de ander nodig?”
Dat verschil lijkt klein, maar verandert alles. De giraf nodigt mij uit om voorbij het masker te kijken, dat van de ander én van mezelf. Niet om te winnen, maar om te verbinden.
Wanneer kwam jouw ‘innerlijke jakhals’ voor het laatst om de hoek kijken? En wat probeerde hij je eigenlijk te vertellen?